هموروئید یا بواسیر چیست ؟ علائم + راه پیشگیری
هموروئید یا بواسیر یک بیماری بسیار شایع در ناحیه نشیمنگاه (مقعد) می باشد که می تواند موجب بروز علائمی چون خونریزی ، بیرون زدگی ، درد شدید ، ترشحات و حتی مختل کردن فعالیت های روزانه افراد شود. در ادامه این مقاله همراه ما باشید تا به طور دقیق به بررسی این بیماری و نحوه پیشگیری و درمان آن آشنا شوید.
هموروئید چیست؟
بواسیر یا هموروئید یکی از شایع ترین بیماری های مقعدی است. این بیماری مربوط به رگ های خونی متورم و آسیب دیده در ناحیه مقعد و یا بخش تحتانی روده بزرگ می باشد. با تحریک شدن این رگ ها ، احساس درد و یا خونریزی مشاهده می شود. توصیه می شود که بعد از مشاهده هر گونه تغییر به پزشک مراجعه کنید.
جهت رزرو وقت مشاوره از دکتر طاهره هاشم فرم تماس زیر را پر کنید:
علائم بواسیر
علائم این بیماری در افراد متفاوت است ، که در اغلب موارد در زنان و مردان موارد مشابهی وجود دارد. در ادامه به تعدادی از آنها اشاره می کنیم:
خونریزی مقعدی
یکی از موارد ایجاد شدن هموروئید ، خونریزی مقعدی بدون درد در هنگام اجابت مزاج است. شدت این خونریزی به میزان پیشرفت بیماری فرد بستگی دارد ، که هرچقدر این بیماری پیشرفته تر باشد مشکلات جدی تری را به دنبال خواهد داشت.
خارش و یا سوزش در ناحیه مقعد:
خارش و سوز ش معمولا بعد از هر بار دفع به وجود می آید که از دیگر علائم هموروئید است. این موضوع برای بیمار، احساس ناخوشایندی را به وجود می آورد که بسیار آزار دهنده است.
عدم دفع کامل و نشت مدفوع
برخی بیماری ها باعث ایجاد اختلال در عملکرد دریچه مقعد افراد می شوند که این موضوع در افراد مبتلا به هموروئید مشهود است چرا که فرد حتی بعد از اجابت مزاج احساس عدم دفع کامل دارد و احساس نشتی نیز یکی دیگر از علائم بعد از دفع است.
احساس ناراحتی و درد در ناحیه مقعد
یکی دیگر از علائم بواسیر ، احساس درد در این ناحیه است که با پیشرفت بیماری افزایش پیدا می کند. باید به این نکته هم اشاره کرد که این علائم بیشتر در هموروئید خارجی قابل مشاهده است.
توده ها و تورم در ناحیه مقعد
این توده ها بسیار حساس هستند و معمولا در هنگام دفع و نشستن ایجاد درد و ناراحتی می کنند. تورم و پارگی ایجاد شده در این ناحیه باعث نمایان شدن گوشت اضافه و توده های برآمده در ناحیه مقعد می شود.
علت ایجاد هموروئید چیست؟
فشار آوردن طولانی در هنگام دفع:
فشار آوردن بیش از 5 دقیقه برای اجابت مزاج به بالشتک های هموروئید آسیب جدی وارد می کند و همین موضوع موجب بیرون زدگی آن ها می شود و همچنین مبتلا بودن فرد به یبوست مزمن یکی از عوامل وارد کردن فشار در هنگام دفع است.
نوشیدن آب به مقدار کم:
یکی از عواملی که نقش بسیار مهمی در ایجاد شدن هموروئید در افراد دارد. کم نوشیدن آب در طول شبانه روز است. همین موضوع باعث می شود که سفتی مزاج صورت گیرد و فرد دچار خشکی مدفوع شود.
استفاده کم از فیبر در رژیم غذایی:
برنامه غذایی کم فیبر موجب خشکی مدفوع می شود و در هنگام دفع باعث ایجاد خراش در جدار روده ها و مقعد می شود و اجابت مزاج را دشوار می کند.
مصرف کردن ادویه زیاد:
استفاده کردن بیش از حد از ادویه در رژیم غذایی شما موجب تحریک مقعد و ایجاد شدن سوزش و زخم در این ناحیه می شود.
بارداری:
هموروئید در زنان باردار بسیار شایع است ؛ زیرا با بزرگ شدن رحم در دوران بارداری و ایجاد فشار بر روی عروق موجود در روده بزرگ ، سبب می شود رگ های فرد در این ناحیه متورم شوند.
اضافه وزن و چاقی بیش از حد:
چاقی باعث می شود که فشار زیادی به اندام های پایین تنه فرد وارد شود به همین علت با متورم شدن رگ های مقعد ، فرد دچار هموروئید می شود.
انجام ورزش های قدرتی:
شاید باور این موضوع سخت باشد. ولی ورزش های قدرتی به دلیل وارد کردن فشار فراوان ، برروی کمر و زانو ها باعث ایجاد شدن هموروئید در افراد می شود.
نشستن طولانی مدت:
یکی دیگر از عوامل ایجاد هموروئید در افراد نشستن به مدت زیاد و عدم داشتن تحرک است. نشستن باعث می شود به مقعد فشار زیادی وارد شود و همین موضوع تاثیر بسیار زیادی در متورم شدن رگ های فرد در این ناحیه دارد.
افزایش سن و ژنتیک:
با افزایش سن این بیماری در بین افراد رایج تر بوده و کهولت سن باعث می شود که عضلات مقعد توانایی کنترل خود را از دست بدهند و این موضوع زمینه ساز بروز بواسیرمی شود. ولی به این معنی نیست که نوجوانان و کودکان به این بیماری مبتلا نمی شوند ، چرا که ژنتیک هم می تواند در ایجاد هموروئید موثر باشد.
راه های تشخیص هموروئید
تشخیص هموروئید از طریق روش های مختلفی انجام می شود که شامل بررسی علائم ، معاینه فیزیکی و استفاده از ابزارهای پزشکی برای مشاهده داخل مقعد و راست روده است. برخی از مهم ترین روش های تشخیصی عبارتند از:
- معاینه بالینی: پزشک ناحیه مقعد را بررسی می کند تا وجود توده ، التهاب یا خونریزی را ارزیابی کند.
- آنوسکوپی: یک لوله کوچک و نورانی برای مشاهده داخل کانال مقعد استفاده می شود تا هموروئیدهای داخلی شناسایی شوند.
- معاینه دیجیتال رکتوم (DRE): پزشک با وارد کردن یک انگشت پوشیده شده با دستکش به داخل مقعد ، هرگونه تغییر غیرطبیعی را بررسی می کند.
- سیگموئیدوسکوپی یا کولونوسکوپی: در صورت نیاز به بررسی عمیق تر روده بزرگ ، از این روش ها برای تشخیص هموروئید و دیگر مشکلات گوارشی استفاده می شود.
تشخیص زودهنگام و دقیق هموروئید می تواند به انتخاب روش درمانی مناسب و جلوگیری از عوارض بعدی کمک کند.
قویترین داروی هموروئید
قوی ترین داروی هموروئید معمولاً شامل ترکیبی از ضدالتهاب ها ، بی حس کننده های موضعی و ترمیم کننده های بافتی است. پمادهایی مانند آنتی هموروئید یا آنتی فیشر حاوی مواد مؤثری مثل هیدروکورتیزون ، لیدوکائین و گیاه هاماملیس هستند که می توانند در کاهش درد ، سوزش و التهاب بسیار مؤثر باشند. در موارد شدیدتر، پزشک ممکن است شیاف یا داروهای خوراکی خاصی نیز تجویز کند. با این حال ، تشخیص علت اصلی و انتخاب داروی مناسب باید حتماً تحت نظر پزشک انجام شود.
برای پیشگیری از هموروئید چه باید کرد؟
• استفاده کردن از غذاهایی که دارای فیبر فراوان هستند.
• نوشیدن مایعات به مقدار زیاد در طول روز.
• تعادل در وزن و داشتن فعالیت فیزیکی مناسب.
• دفع به موقع مدفوع و همچنین اجتناب کردن از زور زدن خطر ابتلا به این بیماری را کاهش می دهد.
اقدامات زیر نیز می تواند در این زمینه کمک کننده باشد:
تغذیه نقش بسیار مهمی در پیشگیری از هموروئید دارد. استفاده از میوه و سبزیجات و همچنین حبوبات باعث می شود که دفع مدفوع راحت تر انجام شود.
نقش فعالیت های بدنی در پیشگیری کردن به این بیماری بسیار موثر است. نشستن های طولانی مدت و ایستادن بسیار زیاد بر روی اندام های بدن به خصوص مقعد ، فشار فراوانی ایجاد می کند و در بی نظم کردن
حرکات روده نقش بسیار فراوانی دارد.
هموروئید خارجی چیست؟
تورم رگ های خونی ، زیر پوست در نزدیکی مقعد، باعث ایجاد هموروئید خارجی می شود.
این عارضه علائمی مثل: خارش ، درد و تورم به همراه دارد.
بواسیر خارجی ، ترومبوز شده بسیار دردناک است. به این معنی که هموروئید های خارجی ، لخته های خون را در داخل خود تشکیل می دهند و همین موضوع باعث ایجاد توده های دردناک در خارج از مقعد می شود.
هموروئید داخلی چیست؟
التهاب و تورم رگ ها در داخل مقعد باعث ایجاد هموروئید داخلی می شود. در کلیه اشکال هموروئید که درد ، خونریزی ، ترشحات ، فشار ، سوزش و خارش برای بیمار ایجاد شود ؛ می بایست به یک جراح عمومی که از مهارت بالا در زمینه درمان هموروئید برخوردار است مراجعه نمایید. خوشبختانه خانم دکتر هاشم با توجه به دوره های گذرانده شده و تجربه 20 ساله از دانش و مهارت بالایی برخوردار هستند که بیماران می توانند با خیال آسوده به ایشان مراجعه کنند.
آیا هموروئید در بارداری طبیعی است؟
بله ، به دلیل فشار رحم بر روی رگ های لگنی و تغییرات هورمونی ، هموروئید در زنان باردار شایع است. در این موارد ، درمان های خانگی و مراقبت های غذایی معمولاً کافی هستند ، اما در موارد شدید نیاز به مشاوره پزشک ضروری است.
آیا مصرف فیبر و آب واقعا به درمان هموروئید کمک می کند؟
بله ، فیبر و آب کافی باعث نرم شدن مدفوع ، کاهش یبوست و فشار کمتر بر رگ های مقعدی می شوند. مصرف میوه ها ، سبزیجات و غلات کامل توصیه می شود.
آیا هموروئید همیشه نیاز به جراحی دارد؟
خیر ، بسیاری از موارد هموروئید خفیف تا متوسط با داروهای موضعی ، تغییر سبک زندگی و درمان های کم تهاجم مانند لیزر قابل درمان هستند. جراحی معمولاً برای موارد شدید یا مقاوم به درمان انجام می شود.
آیا استفاده از پمادها و شیاف ها بدون دستور پزشک بی خطر است؟
خیر، برخی داروها بدون تجویز ممکن است موجب تحریک پوست ، حساسیت یا تشدید علائم شوند. استفاده صحیح تحت نظر پزشک تضمین کننده اثربخشی و جلوگیری از عوارض است.
آیا هموروئید پس از درمان ممکن است بازگردد؟
بله ، اگر یبوست یا عادات نامناسب ادامه یابد، هموروئید می تواند مجدداً ایجاد شود. رعایت سبک زندگی سالم ، استفاده از فیبر ، نوشیدن آب کافی و پیگیری درمان های پزشک ، بهترین روش پیشگیری از بازگشت است.
آیا ورزش و فعالیت بدنی می تواند به بهبود هموروئید کمک کند؟
بله ، ورزش منظم گردش خون را افزایش داده و فشار بر رگ های مقعدی را کاهش می دهد. اما از فعالیت های سنگین و بلند کردن وزنه های بسیار سنگین در دوران درمان باید پرهیز شود.
