خارش مقعد چیست؟
خارش مقعد (Pruritis Ani) یک وضعیت پوستی است که باعث خارش در ناحیه مقعد می شود. خارش ممکن است شب ها یا بعد از اجابت مزاج تشدید شود. این خارش دارای انواع مختلفی بوده و علائم و علل متفاوتی نیز دارد. در ادامه قصد داریم در این خصوص توضیحاتی جامع ارائه دهیم تا در صورت ابتلا بتوانید به درستی این مشکل را مدیریت نمایید.
انواع خارش مقعد
دو نوع اصلی خارش مقعد وجود دارد:
- خارش مقعد اولیه (ایدیوپاتیک): این نوع خارش مقعد علت مشخصی ندارد و شایعترین نوع Pruritis Ani است.
- خارش مقعد ثانویه: این نوع خارش مقعد ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد، از جمله عفونتها، بیماریهای سیستمیک، درماتیت تماسی و سایر بیماریهای پوستی.
چه کسانی دچار خارش مقعد می شوند؟
خارش مقعد می تواند هر کسی را مبتلا کند. با این حال ، احتمال ابتلا در مردان بین سنین ۴۰ تا ۷۰ سال بیشتر است.
علائم خارش مقعد
علائم خارش مقعد ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- خارش
- تحریک پوست
- سوزش
- درد یا ناراحتی
- خراش ها (Excoriations)
- پوست ضخیم یا چرمی در اطراف مقعد (ناحیه پری آنال)
علت خارش مقعد
خارش مقعد می تواند علل مختلفی داشته باشد.
پوست ناحیه پریآنال حساس است. صابون ها ، پودرها ، لوسیون ها ، کرم ها و پمادهای معطر می توانند باعث واکنش آلرژیک شوند. همچنین استفاده از دستمال زبر، حوله زبر یا آب داغ برای تمیز کردن ناحیه می تواند پوست را تحریک کند.
تمیز کردن کامل مقعد بعد از اجابت مزاج مهم است. باقی ماندن مدفوع در چین های مقعد ممکن است باعث خارش شود. دفعات و شکل مدفوع نیز می تواند نقش داشته باشد. افرادی که سه بار یا کمتر در هفته اجابت مزاج دارند (یبوست) یا دچار اسهال هستند ، احتمال خارش مقعد در آنها بیشتر است.
برخی غذاها و نوشیدنی ها نیز می توانند باعث خارش شوند ، از جمله:
- محصولات لبنی
- نوشیدنی های گازدار
- نوشیدنی های کافئین دار (قهوه ، چای ، نوشابه)
- غذاهای اسیدی یا تند (گوجه فرنگی ، مرکبات ، فلفل تند ، سیر خام)
- لباس ها نیز می توانند پوست ناحیه را تحت تأثیر قرار دهند. لباس ها یا شورت های تنگ می توانند حرارت و رطوبت (عرق) اطراف مقعد را محبوس کرده و خارش را تشدید کنند.
جهت مشاوره مستقیم و رزرو نوبت با دکتر طاهره هاشم فرم را پر کنید
علل دیگر خارش مقعد شامل:
هموروئید (بواسیر): وریدهای متورم و بزرگ شده که در داخل و خارج مقعد و رکتوم تشکیل می شوند. هموروئید بزرگ خارجی می توانند تمیز کردن مقعد را مشکل کنند. هموروئیدهای داخلی ممکن است باعث خونریزی یا نشت مدفوع شوند که پوست را تحریک می کند.
عفونتهای مخمری: قارچی به نام کاندیدا می تواند عفونت ایجاد کند. عفونت های مخمری ممکن است از واژن یا مقعد شروع شوند و باعث تغییر رنگ ، تورم یا ترک های کوچک در پوست شوند.
شقاق مقعد (Anal Fissures): پارگی هایی در پوشش مقعد یا کانال مقعد که معمولاً به دلیل یبوست ، زور زدن هنگام اجابت مزاج ، اسهال طولانی مدت ، رابطه جنسی مقعدی یا کشش مقعد ایجاد میشوند.
ویروس HPV و زگیل: ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) می تواند ناحیه تناسلی ، رکتوم و مقعد را تحت تأثیر قرار دهد و باعث زگیل های تناسلی شود که ممکن است خونریزی خفیف ، ناراحتی و سوزش ایجاد کنند.
کرمک (Pinworms): کرم های ریز سفید یا خاکستری که در روده ها و رکتوم زندگی می کنند و تخم های خود را شب ها اطراف مقعد می گذارند که باعث خارش می شود.
زمایش ها برای تشخیص خارش مقعد
تست چسبی (Tape Test) روشی ساده برای تشخیص کرمک است. اگر فکر می کنید کودک شما کرمک دارد ، می توانید قبل از خواب تکه ای چسب کوچک روی مقعد کودک قرار دهید و صبح آن را بردارید تا وجود کرم یا تخم آن را بررسی کنید.
درمان خارش مقعد
درمان معمولاً با رعایت بهداشت مقعد آغاز می شود: تمیز کردن کامل مقعد بعد از اجابت مزاج ، خشک کردن ناحیه و استفاده از پودر تالک بدون دارو.
اگر خارش ثانویه باشد، درمان بستگی به علت دارد.
روش های درمان شامل:
کرم ها و پمادها: هیدروکورتیزون بدون نسخه همراه با مسکن موضعی ، دو تا سه بار در روز روی ناحیه اعمال میشود. کرم موضعی کپسایسین نیز برای خارش مزمن مفید است.
آنتیبیوتیکها و داروهای ضدقارچ: در صورت تشخیص عفونت ، پزشک ممکن است تجویز کند.
تزریق متیلن بلو (Anal Tattooing): اگر درمان های دیگر مؤثر نباشند ، پزشک متیلن بلو را زیر پوست ناحیه پری آنال تزریق می کند تا پایانه های عصبی را بی حس کرده و خارش و درد را کاهش دهد.
