بواسیر خونی | علائم ، علت و درمان
بواسیر خونی یکی از مشکلات شایع ناحیه مقعد است که معمولاً با مشاهده خون قرمز روشن هنگام دفع مدفوع شناخته می شود. این عارضه زمانی ایجاد می شود که رگ های خونی اطراف مقعد یا قسمت پایینی راست روده متورم و تحریک شوند و در اثر عبور مدفوع یا فشار زیاد ، دچار خونریزی شوند. اگرچه بسیاری از موارد بواسیر خفیف هستند و با اصلاح سبک زندگی بهتر می شوند ، اما خونریزی مقعدی همیشه نباید به بواسیر نسبت داده شود ؛ زیرا بیماری هایی مانند شقاق ، پولیپ روده و برخی بیماری های جدی تر نیز می توانند علائم مشابه ایجاد کنند.
بواسیر خونی چیست و چه خطراتی دارد؟
بواسیر خونی در واقع نوعی هموروئید است که در آن عروق متورم ناحیه مقعد در هنگام دفع آسیب می بینند و خونریزی می کنند. خون معمولاً به رنگ قرمز روشن است و ممکن است روی دستمال توالت ، سطح مدفوع یا داخل کاسه توالت دیده شود. زور زدن ، یبوست ، نشستن طولانی مدت روی توالت و دفع مدفوع خشک می توانند این وضعیت را تشدید کنند.
در موارد خفیف ، بواسیر خونی معمولاً خطر جدی ایجاد نمی کند و با درمان مناسب کنترل می شود. با این حال ، خونریزی مکرر یا شدید می تواند در طول زمان باعث کم خونی شود. همچنین اگر خونریزی بدون تشخیص علت اصلی ادامه پیدا کند ، ممکن است بیماری دیگری پشت این علامت پنهان مانده باشد.
جهت رزرو نوبت از دکتر هاشم ؛ فرم تماس زیر را پر کنید:
علائم بواسیر خونی چیست؟
مهم ترین نشانه ، مشاهده خون قرمز روشن هنگام دفع است ؛ اما علائم بواسیر تنها به خونریزی محدود نمی شود. برخی افراد احساس خارش ، سوزش ، التهاب یا ناراحتی در اطراف مقعد دارند. در هموروئید خارجی ممکن است یک برجستگی یا توده حساس در اطراف مقعد ایجاد شود.
از طرف دیگر، هموروئید داخلی ممکن است بدون درد باشد و فرد تنها هنگام دفع متوجه خونریزی شود. احساس تخلیه ناکامل ، وجود ترشحات مخاطی و بیرون زدگی توده از مقعد نیز در بعضی افراد دیده می شود. اگر خونریزی زیاد ، مداوم یا همراه با سرگیجه ، ضعف ، درد شدید شکم یا تغییر واضح در عادات دفع باشد ، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می کند.
علت بواسیر خونی شامل چه مواردی می شود؟
افزایش فشار در عروق ناحیه مقعد مهم ترین عامل ایجاد هموروئید است. مهم ترین عوامل عبارت اند از:
- اسهال مزمن
- مصرف ناکافی آب
- اضافه وزن و چاقی
- همورئید در بارداری
- کمبود فیبر در رژیم غذایی
- کم تحرکی و نشستن طولانی
- زور زدن هنگام اجابت مزاج
- بلند کردن مداوم اجسام سنگین
- یبوست مزمن و دفع مدفوع سفت
- نشستن طولانی مدت روی توالت
- افزایش سن و کاهش انعطاف پذیری بافت های نگهدارنده
ترکیب چند عامل می تواند احتمال بروز هموروئید را بیشتر کند. برای مثال ، فردی که هم یبوست دارد و هم مدت زیادی در طول روز می نشیند ، بیشتر در معرض تحریک و خونریزی عروق هموروئیدی قرار می گیرد.
انواع بواسیر خونی
هموروئید از نظر محل ایجاد به دو گروه اصلی تقسیم می شود. بواسیر داخلی در قسمت داخلی کانال مقعد شکل می گیرد و خونریزی بدون درد یکی از نشانه های شناخته شده آن است. در مراحل پیشرفته تر، توده هموروئیدی ممکن است هنگام دفع از مقعد بیرون بزند. بواسیر خارجی در زیر پوست اطراف دهانه مقعد ایجاد می شود و معمولاً بیشتر با درد ، تورم و حساسیت همراه است. اگر داخل این نوع هموروئید لخته خون تشکیل شود ، درد می تواند ناگهانی و قابل توجه باشد. گاهی هموروئید خارجی نیز دچار خونریزی می شود ، بهخصوص زمانی که پوست روی توده تحریک یا زخمی شود.
ایا بواسیر خونی خطرناک است؟
در بیشتر موارد ، هموروئید خونی بیماری تهدید کننده زندگی نیست ؛ اما میزان و تداوم خونریزی اهمیت دارد. خونریزی کم و گهگاهی که با علائم معمول هموروئید همراه است ، اغلب با درمان محافظه کارانه کنترل می شود. با این حال ، خونریزی شدید ، تکرارشونده یا ناشناخته باید جدی گرفته شود. اگر خون زیادی مشاهده می شود ، مدفوع سیاه یا قیری رنگ شده ، فرد دچار ضعف و سرگیجه است یا خونریزی همراه با کاهش وزن غیرقابل توضیح و تغییر مداوم در اجابت مزاج رخ داده ، مراجعه پزشکی ضروری است. تشخیص قطعی تنها بر اساس ظاهر خون امکان پذیر نیست.
بهترین دارو برای بواسیر خونی چیست؟
انتخاب دارو به شدت علائم و نوع هموروئید بستگی دارد. در موارد خفیف ، پزشک ممکن است استفاده کوتاه مدت از فرآورده های موضعی حاوی ترکیبات ضدالتهاب ، بی حس کننده یا محافظ پوست را توصیه کند. در کنار آن ، نرم نگه داشتن مدفوع اهمیت زیادی دارد. اگر یبوست عامل اصلی باشد ، افزایش فیبر غذایی ، مصرف آب کافی و در صورت نیاز استفاده از ملین مناسب تحت نظر پزشک می تواند فشار هنگام دفع را کاهش دهد. مصرف خودسرانه داروهای موضعی برای مدت طولانی توصیه نمی شود ؛ زیرا برخی ترکیبات مانند کورتیکواستروئیدها در صورت استفاده نادرست می توانند پوست این ناحیه را حساس و نازک کنند.
راه های جلوگیری از بواسیر خونی
پیشگیری تا حد زیادی به کاهش فشار هنگام دفع مربوط است. مصرف سبزیجات ، میوه ها ، غلات کامل و سایر منابع فیبر می تواند به شکل گیری مدفوع نرم تر کمک کند. نوشیدن آب کافی نیز نقش مهمی دارد. نباید دفع مدفوع را برای مدت طولانی به تأخیر انداخت و بهتر است زمان نشستن روی توالت کوتاه باشد. فعالیت بدنی منظم ، کاهش وزن در افراد دارای اضافه وزن و پرهیز از زور زدن هنگام دفع نیز مفید است. در صورت کار پشت میزی ، وقفه های کوتاه برای راه رفتن می تواند از کم تحرکی طولانی جلوگیری کند.
عوارض بواسیر خونی
اگر هموروئید برای مدت طولانی درمان نشود ، ممکن است خونریزی مکرر، التهاب و درد ایجاد کند. در برخی موارد هموروئید داخلی دچار بیرون زدگی می شود و به تدریج بازگرداندن آن به داخل دشوارتر خواهد شد. یکی دیگر از عوارض احتمالی ، کم خونی در اثر خونریزی قابل توجه و طولانی مدت است ؛ البته این حالت در همه بیماران اتفاق نمی افتد. تشکیل لخته در هموروئید خارجی نیز می تواند درد شدید و ناگهانی ایجاد کند. بنابراین شدت علائم ، نه صرفاً وجود هموروئید ، در تصمیم گیری برای درمان اهمیت دارد.
راه های درمان خونریزی بواسیر
درمان بر اساس شدت بیماری انتخاب می شود. در مراحل ابتدایی ، اصلاح رژیم غذایی ، افزایش فیبر و مایعات ، نرم کردن مدفوع ، حمام آب گرم و داروهای موضعی می توانند به کاهش علائم کمک کنند. اگر خونریزی ادامه داشته باشد یا هموروئید داخلی پیشرفته باشد ، روش های غیرجراحی مانند بستن با حلقه لاستیکی ، اسکلروتراپی یا برخی روش های انعقادی ممکن است مورد استفاده قرار گیرند. در موارد شدیدتر، به خصوص زمانی که توده های بزرگ یا بیرون زده وجود داشته باشند ، درمان جراحی می تواند مطرح شود. نکته مهم این است که درمان خونریزی بدون شناسایی علت آن کافی نیست. اگر خونریزی برای اولین بار رخ داده یا الگوی آن تغییر کرده است ، بهتر است معاینه انجام شود تا بیماری های دیگر با علائم مشابه نادیده گرفته نشوند.
بهترین پماد جلوگیری از خونریزی بواسیر
پماد واحدی که برای همه افراد به عنوان بهترین پماد جلوگیری از خونریزی بواسیر شناخته شود وجود ندارد. انتخاب فرآورده موضعی باید بر اساس علت خونریزی ، نوع هموروئید و علائم همراه انجام شود. برخی پمادها بیشتر برای کاهش التهاب و خارش کاربرد دارند و بعضی دیگر با ایجاد لایه محافظ روی پوست ، تحریک ناحیه را کمتر می کنند. با این حال ، پماد به تنهایی ریشه مشکل را برطرف نمی کند. اگر فرد همچنان یبوست داشته باشد یا هنگام دفع زور بزند ، احتمال تداوم خونریزی وجود دارد. بنابراین درمان موضعی بهتر است در کنار اصلاح عادات دفع و رژیم غذایی مناسب انجام شود. در صورت خونریزی مکرر، شدید یا غیرمعمول نیز ارزیابی پزشکی اولویت دارد.
