زگیل مقعدی | علت، علائم، روش های درمان و پیشگیری
زگیل مقعدی یکی از مشکلات پوستی ناحیه اطراف مقعد است که در اثر ابتلا به برخی انواع ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV ایجاد می شود. این زگیل ها ممکن است به شکل برجستگی های کوچک و همرنگ پوست ظاهر شوند یا به تدریج بزرگ تر شده و ظاهری شبیه گل کلم پیدا کنند. گاهی ضایعات بدون درد هستند و فرد تنها هنگام شستشو یا لمس ناحیه متوجه آن ها می شود ؛ در برخی موارد نیز خارش ، سوزش یا خونریزی خفیف ایجاد می کنند. شناخت علائم زگیل مقعدی و مراجعه به پزشک برای تشخیص دقیق اهمیت زیادی دارد ؛ زیرا همه برجستگی های این ناحیه زگیل نیستند و ممکن است با بیماری هایی مانند هموروئید یا زائده های پوستی اشتباه گرفته شوند.
زگیل مقعدی چیست و چگونه ایجاد می شود؟
زگیل مقعدی ضایعه ای پوستی است که معمولاً بر اثر انواع خاصی از ویروس HPV به وجود می آید. این ویروس از طریق تماس مستقیم پوست با پوست ، به ویژه تماس جنسی واژینال ، مقعدی یا دهانی ، منتقل می شود. انتقال ویروس ممکن است حتی در شرایطی اتفاق بیفتد که فرد مبتلا هیچ زگیل قابل مشاهده ای نداشته باشد. پس از ورود ویروس به بدن ، ممکن است چند هفته تا چند ماه یا حتی مدت طولانی تری طول بکشد تا زگیل ها ظاهر شوند. بنابراین ، مشاهده زگیل به تنهایی مشخص نمی کند عفونت دقیقاً چه زمانی ایجاد شده است. همچنین ، وجود زگیل مقعدی لزوماً به معنای ابتلا به بیماری های دیگر یا سرطان نیست ؛ انواع HPV ایجادکننده زگیل با بسیاری از انواع پرخطر مرتبط با سرطان متفاوت اند.
جهت رزرو وقت مشاوره از دکتر هاشم ؛ فرم تماس زیر را پر کنید:
علائم زگیل مقعدی چیست؟
علائم زگیل مقعدی در افراد مختلف متفاوت است و به تعداد ، اندازه و محل ضایعات بستگی دارد. شایع ترین نشانه ها عبارت اند از:
- خارش یا احساس ناراحتی در ناحیه مقعد
- رطوبت یا تحریک پوستی اطراف ضایعات
- خونریزی خفیف در صورت آسیب دیدن زگیل ها
- ایجاد برجستگی های کوچک و نرم در اطراف مقعد
- رشد چند زگیل در کنار یکدیگر با ظاهری شبیه گل کلم
- مشاهده زائده های همرنگ پوست ، صورتی یا کمی تیره تر
بعضی زگیل ها بسیار کوچک یا صاف هستند و به راحتی دیده نمی شوند. همچنین ، اگر ضایعات داخل کانال مقعد گسترش پیدا کنند ، ممکن است بدون معاینه قابل تشخیص نباشند. به همین دلیل ، در صورت مشاهده برجستگی جدید یا ماندگار در این ناحیه ، معاینه پزشکی توصیه می شود.
علت زگیل مقعدی در زنان و مردان چیست؟
مهم ترین علت زگیل مقعدی ، عفونت با انواع خاصی از ویروس HPV است. تماس جنسی یکی از راه های اصلی انتقال این ویروس محسوب می شود ، اما برای انتقال آن همیشه دخول لازم نیست و تماس مستقیم پوست ناحیه تناسلی نیز می تواند نقش داشته باشد. برخی شرایط ، مانند ضعف سیستم ایمنی یا ابتلا به عفونت HIV ، ممکن است احتمال ایجاد ضایعات گسترده تر یا عود زگیل ها را افزایش دهند. البته ابتلا به زگیل مقعدی به تنهایی نشان دهنده ضعف سیستم ایمنی نیست. از آنجا که ویروس می تواند برای مدت طولانی بدون علامت باقی بماند ، زمان ظاهر شدن زگیل ها لزوماً زمان انتقال ویروس را مشخص نمی کند. این موضوع اهمیت زیادی دارد و نباید تنها بر اساس ظاهر شدن ضایعات درباره زمان یا منبع ابتلا قضاوت کرد.
تفاوت زگیل مقعدی با بواسیر چیست؟
زگیل مقعدی و بواسیر ممکن است هر دو به شکل برجستگی در اطراف مقعد دیده شوند ، اما علت و ویژگی های متفاوتی دارند.
- زائده پوستی مقعد: معمولاً توده ای نرم و بدون درد است که ممکن است پس از التهاب یا هموروئید باقی بماند.
- بواسیر یا هموروئید: در اثر تورم عروق ناحیه مقعد ایجاد می شود و ممکن است با درد ، تورم یا خونریزی هنگام دفع همراه باشد.
- زگیل مقعدی: معمولاً به شکل برجستگی های کوچک و متعدد ظاهر می شود و ممکن است سطحی زبر یا شبیه گل کلم داشته باشد.
این تفاوت ها قطعی نیستند و تشخیص تنها با مشاهده ظاهری در خانه امکان پذیر نیست. پزشک با معاینه می تواند علت ضایعه را مشخص کند و در صورت نیاز، بررسی های بیشتری انجام دهد.
بهترین روش درمان زگیل مقعدی چیست؟
روش درمان به تعداد و اندازه زگیل ها ، محل قرارگیری آن ها ، شرایط جسمی فرد و نظر پزشک بستگی دارد. گزینه های رایج عبارت اند از:
- الکتروکوتر: در این روش با استفاده از جریان الکتریکی ، بافت زگیل تخریب می شود.
- برداشت جراحی: در صورت بزرگ بودن یا گستردگی ضایعات ، ممکن است پزشک برداشتن زگیل ها را توصیه کند.
- کرایوتراپی یا فریز کردن زگیل: در این روش ، پزشک با استفاده از نیتروژن مایع ، بافت زگیل را تخریب می کند. گاهی برای از بین رفتن کامل ضایعات به چند جلسه درمان نیاز است.
- لیزر زگیل مقعدی: لیزر می تواند برای از بین بردن بعضی زگیل ها ، به ویژه ضایعات متعدد یا مقاوم ، استفاده شود. انتخاب این روش به ارزیابی پزشک و امکانات درمانی بستگی دارد.
- داروهای موضعی تجویزشده: برخی داروها برای درمان زگیل های خارجی کاربرد دارند ، اما انتخاب و نحوه مصرف آن ها باید با نظر پزشک باشد ؛ زیرا پوست اطراف مقعد حساس است و بعضی داروها می توانند باعث التهاب یا آسیب بافتی شوند.
هیچ روش واحدی برای همه افراد بهترین گزینه نیست. همچنین ، درمان ضایعات قابل مشاهده لزوماً ویروس HPV را به طور کامل از بدن حذف نمی کند و احتمال عود زگیل ها وجود دارد.
آیا زگیل مقعدی خودبه خود از بین می رود؟
در برخی افراد ، زگیل ها ممکن است بدون درمان کوچک شوند یا از بین بروند ؛ در برخی دیگر، اندازه و تعداد آن ها ثابت می ماند یا افزایش پیدا می کند. به همین دلیل ، تصمیم گیری درباره صبر کردن یا شروع درمان باید با توجه به شرایط فرد و نظر پزشک انجام شود. اگر زگیل ها خونریزی دارند ، سریع بزرگ می شوند ، رنگ یا شکل غیرمعمولی دارند یا تشخیص آن ها مشخص نیست ، بهتر است ارزیابی پزشکی به تعویق نیفتد. گاهی برای اطمینان از ماهیت ضایعه ، نمونه برداری لازم می شود.
چگونه از زگیل مقعدی پیشگیری کنیم؟
برای کاهش احتمال ابتلا یا انتقال HPV می توان اقدامات زیر را در نظر گرفت:
- مراجعه به پزشک: در صورت مشاهده ضایعات مشکوک ، تشخیص و درمان مناسب می تواند به کنترل علائم کمک کند.
- پرهیز از دست کاری زگیل ها: کندن یا بریدن ضایعات در خانه ممکن است باعث خونریزی ، التهاب و آسیب پوستی شود.
- واکسیناسیون HPV: واکسن می تواند در برابر انواع مشخصی از HPV ، از جمله انواع مرتبط با زگیل تناسلی ، محافظت ایجاد کند.
- استفاده از کاندوم: خطر انتقال را کاهش می دهد، اما به دلیل پوشش ندادن تمام پوست اطراف ناحیه تناسلی ، محافظت کامل ایجاد نمی کند.
جمع بندی
زگیل مقعدی معمولاً در اثر انواع خاصی از ویروس HPV ایجاد می شود و ممکن است به شکل برجستگی های کوچک ، زائده های متعدد یا ضایعاتی شبیه گل کلم دیده شود. تشخیص صحیح اهمیت زیادی دارد ؛ زیرا زگیل مقعدی می تواند با بواسیر یا سایر ضایعات پوستی اشتباه گرفته شود. درمان هایی مانند کرایوتراپی ، لیزر، برداشت جراحی و داروهای موضعی با توجه به شرایط بیمار انتخاب می شوند. اگر در اطراف مقعد برجستگی جدید ، خارش مداوم ، خونریزی یا ضایعه ای با ظاهر غیرمعمول مشاهده کردید ، برای تشخیص دقیق به پزشک مراجعه کنید و از مصرف خودسرانه داروهای ضدزگیل معمولی در این ناحیه بپرهیزید.
